Indywidualny koszyk inflacyjny
- Szczegóły
- Opublikowano: sobota, 10, styczeń 2015 18:34
Wskaźnik inflacji konsumenckiej (CPI) czyli średnia wielu różnych zmian cen należy do najistotniejszych wskaźników makroekonomicznych. Jego obliczenie wymaga systemu wag, który przedstawiony jest w postaci koszyka inflacyjnego (patrz tabela). W Polsce tworzony jest on przez Główny Urząd Statystyczny (GUS). Również Eurostat posiada swoją metodologię liczenia inflacji (HICP), dzięki czemu dane pomiędzy różnymi krajami Unii Europejskiej są możliwe do porównania.
Tabela. Struktura koszyka inflacyjnego GUS w latach 2010–2014 (dane w %)
| 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | |
| Ogółem | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 |
| Żywność i napoje bezalkoholowe | 24,1 | 24 | 24,2 | 24,33 | 24,64 |
| Napoje alkoholowe i wyroby tytoniowe | 5,7 | 5,7 | 6,12 | 6,32 | 6,56 |
| Odzież i obuwie | 5,1 | 5,2 | 4,9 | 4,79 | 5,02 |
| Użytkowanie mieszkania i nośniki energii | 20,1 | 20,7 | 21,27 | 20,84 | 21,7 |
| Wyposażenie mieszkania i prowadzenie gospodarstwa domowego | 5,2 | 4,9 | 4,64 | 4,62 | 4,59 |
| Zdrowie | 5,1 | 4,9 | 5,01 | 5,03 | 5,22 |
| Transport | 9,2 | 9,1 | 9,09 | 9,42 | 9,24 |
| Łączność | 4,7 | 4,5 | 4,34 | 4,11 | 5,41 |
| Rekreacja i kultura | 7,7 | 7,8 | 7,79 | 7,89 | 6,36 |
| Edukacja | 1,2 | 1,2 | 1,15 | 1,17 | 1,17 |
| Restauracje i hotele | 6,7 | 6,8 | 6,42 | 6,36 | 4,56 |
| Inne towary i usługi | 5,2 | 5,2 | 5,07 | 5,12 | 5,53 |
Gdy przeanalizujemy powyższą strukturę koszyka inflacyjnego GUS dojdziemy do wniosku, że nie oddaje on w pełni wydatków konsumpcyjnych naszego gospodarstwa domowego. Jest on bowiem stricte statystyczny, dlatego najlepiej jest stworzyć go samemu, tzn. ustalić własny system miar na podstawie własnych wydatków. Wykonanie tego od podstaw może być dość żmudne i czasochłonne, ale dla tych, którzy prowadzą pisemny budżet domowy nie stanowić będzie to większego problemu.
Celem stworzenia osobistego koszyka inflacyjnego ma być możliwie najwierniejsze odwzorowanie wydatków konsumpcyjnych (CPI) naszego gospodarstwa domowego. O tym jak to zrobić napisał K. Sobolewski w artykule pt. "Deflacja? Inflacja? Nie wierz GUS-owi! Oblicz swój osobisty wskaźnik zmian cen". Pamiętajmy jednak, że inflacja konsumencka to poniekąd tylko wskaźnik, który uwzględnia właściwie jedynie zmiany w kosztach utrzymania, więc może okazać się mało użyteczny szczególnie dla tych, którzy mają spore zasoby gotówki i wydają niewielki procent swoich aktywów na utrzymanie. W każdym razie wskaźnik inflacji pozwala na statystycznie lepsze określenie jak wygląda utrata/przyrost siły nabywczej naszych pieniędzy. O obliczaniu rzeczywistego zysku uwzględniającego inflację napiszę już za tydzień, gdy ukażą się dane o inflacji za cały rok 2014.