Ranking lokat SKOK

Tutaj znajdziesz na bieżąco aktualizowany ranking lokat oferowanych przez Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe (SKOK)

1
Najlepsze lokaty SKOK
Codziennie aktualizowane zestawienie najlepszych lokat z 45 SKOK-ów
Poznaj szczegóły
 
2
Blog o oszczędzaniu
Prosto o oszczędzaniu i finansach osobistych
Poznaj szczegóły
 
3
Wszystko o SKOK-ach
Tutaj zapoznasz się z funkcjonowaniem kas kredytowych i bieżącymi statystykami
Poznaj szczegóły
 
 

Pierwszy krok na drodze do monetarnej kontrrewolucji?

Kilka dni temu na oficjalnej stronie premiera Islandii pojawił się bardzo ciekawy raport Frosti Sigurjónssona pt. "Reforma monetarna – lepszy system monetarny dla Islandii". Analiza w przystępny sposób opisuje patologię współcześnie powszechnie stosowanego systemu monetarnego oraz przedstawia możliwe rozwiązania problemu.

Do kluczowych wad obecnego systemu autor zalicza fakt, że kreacja pieniądza realizowana jest głównie przez banki komercyjne a bank centralny posiada nieefektywne narzędzia (polityka stóp procentowych i rezerwy) wpływająca na podaż pieniądza. Konstrukcja systemu opartego o rezerwy cząstkowe prowadzi do deprecjacji waluty i spadku siły nabywczej pieniądza (inflacja) oraz pogłębiających się nierówności społecznych. Ponadto dochodzi do uwydatniania cyklów gospodarczych, w tym permanentnie rosnącego zadłużenia, tworzenia baniek spekulacyjnych (opartych na kredytach) i kryzysów bankowych.

Autor przypomina, że od 1970 r. kryzysy bankowe miały miejsce 147 razy w 114 krajach i przyczyniały się do spadków w produkcji, jak i wzrostu zadłużenia, co prowadziło do fali bankructw w sektorze publicznym i prywatnym oraz zagrażało niekontrolowanemu upadkowi całego systemu monetarnego. 

System rezerwy cząstkowej daje bankom komercyjnym możliwość kreowania nowych pieniędzy. Ba, wręcz zachęca je do tworzenia nowych pieniędzy (poprzez udzielanie kredytów), gdyż dzięki temu zyski sektora bankowego w krótkim i średnim terminie rosną. W ciągu 14 lat poprzedzających kryzys banki islandzkie powiększyły podaż pieniądza 19-krotnie. W tym czasie PKB rósł 3,2% rocznie, natomiast podaż pieniądza o 18,6%.

Również w Polsce skala erozji pieniądza jest bardzo duża. I proszę nie dać się zwieść niskim odczytom CPI, ponieważ procent składany oraz permanentność inflacji sprawiają, że siła nabywcza pieniędzy jest coraz mniejsza. Trzymanie ich w przysłowiowej skarpecie prędzej czy później doprowadzą do tego, że ich wartość spadnie do zera. Według oficjalnych danych 100 zł sprzed 20 lat odpowiada siły nabywczej obecnym 30 zł. Oznacza to, że inflacja przez ten okres wyniosła 233%, a siła nabywcza każdej złotówki spadła o 70%. Nie ma jednak mowy o oburzeniu społecznym, bo erozja pieniądza jest powolna i przypomina efekt "gotowanej żaby". Podaż pieniądza fizycznego (bilon i banknoty) w obiegu wzrosły w ciągu zaledwie 10 lat od 50,5 mld do 131,7 mld, natomiast podaż pieniądza wykreowanego przez banki komercyjne (pieniądz bankowy) wzrósł od 331 mld do 921 mld zł.

W raporcie przeczytać można m.in. o problemach monetarnych na przykładzie Islandii oraz o mechanizmie kreacji pieniądza. Wnioski z tego są następujące:

  • banki tworzą nowe pieniądze w postaci kredytów dla przedsiębiorstw i osób fizycznych, a więc zwiększają podaż pieniędzy w gospodarce, co ma określone konsekwencje
  • banki tylko pozornie pośredniczą w obrocie pieniędzmi w kontekście przyjmowania depozytów i pożyczania pieniędzy z tej puli, rzeczywistość jest jednak inna - banki udzielając kredyt tworzą depozyty, a tym samym nowe pieniądze
  • sektor bankowy udzielając kredyty tworzy tym samym depozyty bankowe (zapis na koncie) a kredytobiorca może je wypłacić w gotówce lub korzystać bezgotówkowo w postaci pieniądza elektronicznego
  • pieniądze bankowe są "niszczone" w momencie spłaty kredytu (anihilacja pieniądza)
  • instytucje finansowe, które mogą kreować pieniądze to banki komercyjne, spółdzielcze i od niedawna również kasy kredytowe (SKOK-i)
  • bank najpierw udziela kredytu, a następnie, jeśli część tego kredytu nie zostanie utrzymana na rachunku bankowym, pozyskuje pieniądze na stworzenie rezerwy na ten depozyt (w Polsce wynosi ona 3,5%)
  • teoria mnożnika kreacji pieniędzy opisywana w podręcznikach do ekonomii jest wypaczony i niezgodna z rzeczywistością
  • bank centralny ma ograniczony wpływ na kreację pieniądza poprzez realizowanie polityki stóp procentowych oraz poziomu rezerw
  • bank centralny jest zobligowany do utrzymania płynności banku poprzez dostarczenie sektorowi bankowemu rezerw
  • bank centralny jest jedyną instytucją, która ma prawo emitować pieniądz zdawkowy (fizyczny) w postaci monet i banknotów
  • ogromne zyski pochodzące z kreacji pieniądza wpływają do banków komercyjnych, zamiast do budżetu państwa
  • ryzyko upadku większego banku przerzucane jest na podatnika, ponieważ bankowy fundusz bankowy ma zbyt małe fundusze na pokrycie ew. upadku choćby średniego banku.

Autor raportu proponuje odejście od systemu rezerw cząstkowych oraz powrót do korzeni bankowości. Podaje przy tym kilka alternatyw, a mianowicie:


1. Plan Chicago

Autorami tego, pochodzącego z lat 30. XX wieku, rozwiązania są ekonomiści z Uniwersytetu Chicago. Pomysł ten współcześnie rozszerzyli i poparli odpowiednimi modelami Jaromir Benes i Michael Kumhof w swojej pracy pt. The Chicago Plan Revisited. Proponowali oni odejście od systemu rezerwy cząstkowej i przywrócenie pełnej rezerwy, co oznacza, że każdy depozyt bankowy musiałby być w pełni zabezpieczony rezerwami przekazanymi do banku centralnego. Według tej koncepcji konieczne jest odseparowanie procesu kreacji pieniędzy od udzielania kredytów przez banki. Oznacza to, że podaż pieniądza przestałaby być zależna od banków komercyjnych.

2. Wąska bankowość (ang. narrow banking)

Druga z propozycji powstała na przełomie lat 80. i 90, kiedy to doszło do nadmiernej liberalizacji sektora finansowego. Mówi ona o konieczności rozdzielenia dwóch podstawowych funkcji banków – przyjmowania depozytów i obsługi płatności oraz udzielania kredytów. Takie działanie zwiększyłoby stabilność systemu finansowego. Według tej koncepcji „wąską bankowością” zajmowałyby się tylko banki przyjmujące depozyty i tylko one mogłyby liczyć na rządowe gwarancje. Instytucje te miałyby obowiązek inwestować jedynie w bezpieczne krótkoterminowe aktywa oraz udzielać pożyczek. Bankowość inwestycyjna natomiast musiałaby być ograniczona do funduszy własnych banków, tzn. pożyczki musiałyby być udzielane ze środków własnych lub zebranych na ten cel od pomiotów akceptujących dane ryzyko.

3. Bankowość specjalnego przeznaczenia (ang. Limited Purpose Banking)

Autorem tej koncepcji jest Laurence Kotlikoff, który postuluje, aby banki powróciły do swojej pierwotnej roli - pośrednika kojarzącego pożyczkodawców z inwestorami. Wówczas banki nie mogłyby ryzykować pieniędzy deponentów, których pieniądze są gwarantowane przez państwo, a więc podatników. W efekcie ryzyko spoczywałoby na poszczególnych klientach, a nie na bankach czy całym systemie bankowym. Jednocześnie banki utraciłyby swoją uprzywilejowaną rolę w systemie.

4. System pieniądza suwerennego

Ostatnią i jednocześnie najszerzej opisaną propozycją zmiany dotychczasowego systemu jest tzw. system pieniądza suwerennego. Polega ona na zwiększeniu roli banku centralnego. To właśnie ta instytucja byłaby w pełni odpowiedzialna za kreację i kontrolę podaży pieniądza. Decyzje o tym, ile pieniądza powinno być w gospodarce oparta byłaby na podstawie prognoz wzrostu, celu inflacyjnego czy cen aktywów. W banku centralnym przechowywane byłyby ponadto depozyty klientów banków dzięki czemu byłyby one w pełni bezpieczne i nie narażone na utratę w przypadku upadku banku. Co ważne, w koncepcji tej bank centralny należałby do państwa i zyski płynące z kreacji pieniądza zasilałyby budżet państwa. Koncepcja zakłada, że tempo kreacji pieniądza nie powinna przekraczać celu inflacyjnego oraz podążać za wzrostem PKB, a nowo kreowany pieniądz miałby wpływać do gospodarki poprzez zwiększenie wydatków państwa lub (co jest preferowane) obniżanie podatków lub tzw. „dywidendy obywatelskiej”, czyli w postaci rozdzielenia dodatkowych pieniędzy między wszystkich obywateli.

Na koniec zapraszam do obejrzenia interesującego odcinka PodziemnaTV na temat kreacji pieniądza, który w sposób przyjazny opisuje patologię obecnego systemu monetarnego i wskazuje kierunki jego sanacji.

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

Wyszukiwarka

Kalkulator zysku z lokaty

wyczyść

Krótko o stronie

Niniejszy blog przybliża czytelnikowi podstawowe zagadnienia związane z oszczędzaniem, ukazuje alternatywne względem banków bezpieczne miejsca lokowania oszczędności oraz serwuje najnowsze zestawienie lokat dostępnych w Spółdzielczych Kasach Oszczędnościowo-Kredytowych (SKOK). Blog nie jest powiązany z żadną instytucją finansową. Więcej o blogu znajdziesz tutaj.

© Copyright 2014, Wszelkie prawa zastrzeżone, ciekawnik.pl 

Kontakt

W celu szybkiego kontaktu z autorem proszę
o skorzystanie z formularza kontaktu. Uwagi oraz
sugestie mile widziane! Dziękuję!