Ranking lokat SKOK

Tutaj znajdziesz na bieżąco aktualizowany ranking lokat oferowanych przez Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe (SKOK)

1
Najlepsze lokaty SKOK
Codziennie aktualizowane zestawienie najlepszych lokat z 35 SKOK-ów
Poznaj szczegóły
 
2
Blog o oszczędzaniu
Prosto o oszczędzaniu i finansach osobistych
Poznaj szczegóły
 
3
Wszystko o SKOK-ach
Tutaj zapoznasz się z funkcjonowaniem kas kredytowych i bieżącymi statystykami
Poznaj szczegóły
 
 

Rozważania na temat oszczędności i ich opodatkowania

Oszczędności w ekonomii definiowane są jako “ta część dochodu, która nie została wydana na zakup dóbr i usług". Realizowany dzięki oszczędnościom proces akumulacji kapitału ma kluczowe znaczenie dla wielkości inwestycji, a więc rozwoju gospodarczego każdego kraju i dobrobytu jego mieszkańców. Innymi słowy, im większa skłonność ludzi do oszczędzania, tym lepsze perspektywy rozwoju gospodarczego. Miarą skłonności do oszczędzania jest tzw. stopa oszczędności, a więc relacja oszczędności do dochodów będących do dyspozycji. W Polsce stopa oszczędności maleje i podczas gdy jeszcze na przełomie lat 90. i 2000. była dwucyfrowa to już po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej (2004) jednocyfrowa i w 2012 wyniosła niespełna 5% (średnia dla 2004–2012 to 6,5% a dla 1995–2003 ponad 13%).

Tabela 1. Stopa oszczędności brutto gospodarstw domowych w wybranych krajach Unii Europejskiej w latach 1997–2012 (w %)

geo\rok 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
UE (28) : : 12,1 11,2 12,1 12,1 12 11,6 11,1 11 10,8 11,1 13,2 11,9 11,3 11,2
Kraje euro (17) : : 14,3 13,3 14 14,5 14,4 14,4 13,9 13,7 14,1 14,4 15,2 13,8 13,3 13
Czechy 11,9 10,3 10 11 10,2 10,1 9,1 7,9 9,5 10,6 10,3 9,4 11,2 10,7 9,9 10,6
Niemcy 15,9 15,9 15,3 15,1 15,2 15,7 16 16,1 16,3 16,4 16,8 17,4 17 16,9 16,4 16,4
Francja 15,6 15 14,4 14,1 14,8 16 15 15,4 14,4 14,6 15,1 15,3 16,1 15,6 15,6 15,2
Litwa 2,9 7,1 3,8 5,6 4,4 4,5 2,5 0,8 1 0,9 -4,2 -1,1 5,4 8,2 4,2 0,9
Węgry 17,4 16,5 13 11,5 11,9 10,3 7,9 10,1 11,3 12 8,4 8 10,2 10,8 10,7 7,4
Holandia 17,9 16,9 14 12,1 14,7 13,9 13,1 13,1 12,3 12,2 13 12,2 12,4 10,5 11,6 10,7
Polska 14,1 14,4 12,9 12,3 14,1 10,6 10,1 8 8,3 8,8 7,2 2,4 9 8,2 2,1 4,8
Portugalia 10,9 10,3 10,7 10,6 10,6 10,3 10,7 10 10 8 7 7,1 10,9 10,1 9,7 12
Słowacja 13,7 12,2 11,1 11 9 8,6 6,8 5,9 6,6 5,6 7,2 6,1 6,9 10,3 9,4 8,2
Wielka Brytania 8 6,5 4,7 4,6 5,9 4,7 4,3 3,8 2,9 3,4 2,1 2,2 7 7,3 6,7 7,3

Źródło: Eurostat, Gross household saving rate,
http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&init=1&plugin=1&language=en&pcode=tsdec240 [odczyt: 18.07.2014]

Warto jeszcze zwrócić uwagę na odsetek gospodarstw domowych deklarujących posiadanie oszczędności. Okazuje się, tylko 41% gospodarstw domowych posiadało oszczędności przy czym ponad połowa z nich nie przekraczała równowartości trzymiesięcznych dochodów. Natomiast ponad 70% gospodarstw domowych mających oszczędności lokuje je na lokatach bankowych a 46% gospodarstw trzyma oszczędności w gotówce. W dalszej kolejności gospodarstwa lokowały nadwyżki pieniężne w polisach ubezpieczeniowych (9%) i funduszach inwestycyjnych (7%), choć obie te formy były relatywnie mało popularne. Ponadto, poziom oszczędności polskich gospodarstw domowych (21 851 zł na mieszkańca) jest nadal znacznie niższy niż w wielu europejskich gospodarkach. Podatek od oszczędności z pewnością nie poprawia tej sytuacji. Tylko 41% gospodarstw domowych w Polsce posiadało oszczędności przy czym ponad połowa z nich nie przekraczała równowartości trzymiesięcznych dochodów. Natomiast ponad 70% gospodarstw domowych mających oszczędności lokuje je na lokatach bankowych a 46% gospodarstw trzyma oszczędności w gotówce. W dalszej kolejności gospodarstwa lokowały nadwyżki pieniężne w polisach ubezpieczeniowych (9%) i funduszach inwestycyjnych (7%), choć obie te formy były relatywnie mało popularne. Ponadto, poziom oszczędności polskich gospodarstw domowych (21 851 zł na mieszkańca) jest nadal znacznie niższy niż w wielu europejskich gospodarkach. Podatek od oszczędności z pewnością nie poprawia tej sytuacji.

Dla przypomnienia podatek od zysków kapitałowych został wprowadzony w 2002 a jego wprowadzenie zainicjował Marek Belka. Stąd też wywodzi się potoczna nazwa podatku „podatek Belki”. Początkowa stawka podatku “Belki” wynosiła 20% i obejmowała depozyty i lokaty bankowe. W 2004 roku zdecydowano się na opodatkowanie dochodów kapitałowych pochodzących z innych form inwestycji, m.in. kupna/sprzedaży akcji czy obligacji. Ponadto stawka podatku uległa obniżeniu do 19% a jej wysokość już się nie zmieniła.

 

Oszczędności, jako jednorazowy środek sanacyjny

Gdy zadłużenie państwa rośnie a obsługa długu publicznego staje się coraz trudniejsza rząd może w chwili słabości zainteresować się oszczędnościami obywateli. Trzeba jednak przyznać, że ruch opodatkowania bezpośrednio oszczędności jest bardzo ryzykowny i może niekorzystnie wpłynąć na stabilność finansową całego krajowego systemu finansowego podważając zaufanie do rządu, banków i ostatecznie do lokalnej waluty, a w przypadku istotnych krajów także pieniądza fiducjarnego . Nic więc dziwnego, że w historii rzadko mieliśmy z takim podatkiem do czynienia a współczesnym przykładem tego eksperymentu jest Cypr.

Cypr, który jest członkiem strefy euro, znalazł się w marcu 2013 roku na skraju niewypłacalności. Międzynarodowy Fundusz Walutowy oraz Komisja Europejska zaoferowała pożyczkę w wysokości 10 mld euro pod warunkiem wprowadzenia szeregu “reform” w tym wprowadzenia powszechnego jednorazowego podatku od oszczędności zdeponowanych w bankach na Cyprze. Początkowo podatek miał wynosić 6,7% od depozytów do 100 tys. euro oraz 9,9% powyżej tej kwoty. Ostatecznie jednak parlament na Cyprze odrzucił tę propozycję i po kolejnych negocjacjach zgodzono się na wyłączenie z opodatkowania depozytów poniżej 100 tys. euro i objęcie depozytów Banku Cypru powyżej tej kwoty podatkiem w wysokości 47,5% .

Obok Cypru również Hiszpania wprowadza podatek od depozytów bankowych, przy czym ma on obejmować wszystkie banki w Hiszpanii oraz wynosić 0,03% . Podatek od oszczędności obywateli miałby opłacać bezpośrednio bank. Budżet państwa miałby zyskać na tym procederze 350 mln euro. Bardzo możliwe jednak, że hiszpański rząd zdecyduje się na podwyższenie podatku chcąc w ten sposób podreperować w krótkim czasie budżet państwa i zatrzymać dynamicznie rosnący z roku na rok dług publiczny, który wyniósł w pierwszym kwartale 2014 roku 96,8% PKB, czyli równowartość ok. 990 mld euro .

Konieczne wydaje się również przedstawienie stanowiska Międzynarodowego Funduszu Walutowego zaproponował w swoim raporcie wprowadzenie jednorazowego podatku od oszczędności w wysokości 10% obejmującego wszystkie depozyty bankowe gospodarstw domowych strefy euro . Wysokość tego podatku miałaby skutecznie zredukować długi państwowe i doprowadzić je do poziomów sprzed kryzysu zadłużeniowego z 2008 roku. Najistotniejszą zaletą tego podatku jest jego prostota - łatwość oraz szybkość i niskokosztowość poboru.

Dodruk pieniądza i realizacja polityki podatku inflacyjnego jest bezpieczniejsza, bo mająca powolny erozyjny charakter względem oszczędności, mniej widoczny i jednoznaczny dla obywatela niż opodatkowanie oszczędności czy na przykład silna dewaluacja waluty lub denominacja oparta na polityczno-ekonomicznych przesłankach. Każda z trzech opisanych form opodatkowania oszczędności godzą jednak w teorii ekonomii w przyszły poziom inwestycji, rozwój gospodarczy i w dobrobyt swoich obywateli i powinien być przez rząd unikane. Wówczas potrzebna byłaby jednak rozsądna i zrównoważona polityka budżetowa państwa, która w dobie opanowania umysłów Keynesizmem jest mało popularna.

 

Wpływy z podatku od wkładów z oszczędności i sens jego dalszego istnienia

Wpływy do budżetu z tytułu podatku od zysków kapitałowych są stosunkowo niskie, choć z roku na rok rosną, co jest bardziej efektem rosnących depozytów w bankach i kasach oszczędnościowo-kredytowych niż aktywności inwestorów indywidualnych na rynku kapitałowym. Należy zauważyć, że opodatkowanie zysków kapitałowych uzyskiwanych przez osoby fizyczne nie zachęca do lokowania wolnych środków na terenie kraju. Wiele krajów stosuje tu różne rozwiązania, m.in. kwotę wolną od podatku do określonej wysokości dochodu lub też odróżnia inwestycje krótkoterminowe od długoterminowych, które są faworyzowane i najczęściej całkowicie zwolnione z podatku. Takie rozwiązanie sprzyja długoterminowemu oszczędzaniu oraz inwestowaniu wolnych środków, jednocześnie zniechęca do spekulacji.


Wykres 1. Wpływy budżetowe z tytuły podatku od dochodów kapitałowych w mld PLN w latach 2002–2012.
Źródło: P. Molik, Rosną wpływy budżetowe z podatku Belki,
http://podatki.gazetaprawna.pl/artykuly/651997,rosna_wplywy_budzetowe_z_podatku_belki.html [odczyt: 22.07.2014]


Biorąc pod uwagę spadającą skłonność Polaków do oszczędzania oraz relatywnie niższa wartość oszczędności netto wprowadzenie podatku od zysków z dochodów kapitałowych można uznać za błąd. Przeciętna wartość aktywów finansowych (oszczędności) netto przypadającego na Polaka to 21 851 zł. Dla porównania, oszczędności finansowe netto Czech to 42 254 zł, Grecji 45 941 zł, Hiszpanii 72 031 zł, Francji 185 429 zł, Niemiec 41954  euro i Meksyku 25 576 zł. Jest to niewątpliwie niska kwota, stąd Polacy powinni mieć większą swobodę w kumulowaniu majątku bez niepotrzebnych obciążeń fiskalnych zmniejszających skłonność do oszczędzania i inwestowani. Tym bardziej, że patrząc na cały budżet państwa, to wpływy pochodzące z podatku od dochodów kapitałowych są relatywnie niskie mimo obserwowanej tendencji wzrostowej (por. wykres 1). Warto też przypomnieć, że najbardziej szkodliwe są te podatki, które hamują działania produktywne, a więc pracę i inwestowanie, którego źródłem są oszczędności. Rekomendowane jest zatem jak najszybsza likwidacja podatku od zysków kapitałowych, w szczególności zaś od wkładów oszczędnościowych.

Bibliografia

1.    Allianz, Public Policy & Economic Research, Global Wealth Report 2013, https://www.allianz.com/v_1380013577000/media/press/document/130924_global_wealth_report_2013_en.pdf, s. 115 [odczyt: 22.07.2014]
2.    Begg D., Stanley Fisher, Rudiger Dornbush, Makroekonomia, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2007.
3.    Bartlett B., The Case for Ending the Capital Gains Tax, Financial Analysts Journal 41, no. 3 (June-July 1985): 22–30.
4.    Canto V., Hirschorn H., In Search of a Free Lunch, Laffer and Canto Associates, San Diego, November 1994
5.    Czapiński J., Panek T. (red.), Diagnoza społeczne 2013. Warunki i jakość życia Polaków, s. 5 (59), http://ce.vizja.pl/en/download-pdf/volume/7/issue/3.1/id/301 [odczyt: 18.07.2014]
6.    Eurostat, Gross household saving rate, http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&init=1&plugin=1&language=en&pcode=tsdec240 [odczyt: 18.07.2014]
7.    Eurostat, Government debt increased to 93.9% of GDP in euro area and to 88.0% in EU28,  http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_PUBLIC/2-22072014-AP/EN/2-22072014-AP-EN.PDF [odczyt: 22.07.2014]
8.    Greenspan A., Chairman of the Federal Reserve Board, testimony to the Senate Banking Committee, February 25, 1997.
9.    GPW w Warszawie, Badanie inwestorów 2013, Zagregowane wyniki badania dot. udziału inwestorów w obrotach instrumentami finansowymi, http://www.gpw.pl/pub/files/PDF/badanie_inwestorow_2013.pdf [odczyt: 22.07.2014]
10.    IMF, Fiscal Monitor Taxing Times October 2013, http://www.imf.org/external/pubs/ft/fm/2013/02/pdf/fm1302.pdf, s. 59. [odczyt: 22.07.2014]
11.    Janczukowicz K., Podatki dochodowe w praktyce, ODDK, Gdańsk 2014.
12.    Krajewska A., Podatki, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2004.
13.    Libremercado, http://www.libremercado.com/2014-07-04/la-banca-no-podra-repercutir-a-los-clientes-el-limite-a-las-comisiones-de-las-tarjetas-1276523068/ [odczyt: 22.07.2014]
14.    Molik P., Rosną wpływy budżetowe z podatku Belki,  http://podatki.gazetaprawna.pl/artykuly/651997,rosna_wplywy_budzetowe_z_podatku_belki.html [odczyt: 22.07.2014]
15.    Moore S., Capital Gains Taxes, http://www.econlib.org/library/Enc/CapitalGainsTaxes.html [odczyt 30.06.2014]
16.    OECD Factbook, Household savings, http://www.oecd-ilibrary.org/sites/factbook-2011-en/03/02/03/index.html?itemId=/content/chapter/factbook-2011-22-en [odczyt: 18.07.2014]
17.    Pogoński M. Podatek od zysków kapitałowych, Unimex, Wrocław 2013.
18.    RT, Final 'haircut': Cyprus to levy deposits by 47.5 percent, http://rt.com/business/cyprus-crisis-bailout-deposit-631/  [odczyt: 18.07.2014]
19.    RTE, Cypriot president says bankruptcy was alternative to 42 złbn bailout terms, http://www.rte.ie/news/2013/0316/376965-cyprus-bailout/ [odczyt: 18.07.2014]
20.    Wolański R., System podatkowy w Polsce, Wolters Kluwer, Warszawa 2009.

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

Wyszukiwarka

Kalkulator zysku z lokaty

wyczyść

Krótko o stronie

Niniejszy blog przybliża czytelnikowi podstawowe zagadnienia związane z oszczędzaniem, ukazuje alternatywne względem banków bezpieczne miejsca lokowania oszczędności oraz serwuje najnowsze zestawienie lokat dostępnych w Spółdzielczych Kasach Oszczędnościowo-Kredytowych (SKOK). Blog nie jest powiązany z żadną instytucją finansową. Więcej o blogu znajdziesz tutaj.

© Copyright 2014, Wszelkie prawa zastrzeżone, ciekawnik.pl 

Kontakt

W celu szybkiego kontaktu z autorem proszę
o skorzystanie z formularza kontaktu. Uwagi oraz
sugestie mile widziane! Dziękuję!