Gwarancja depozytów: SKOK-i są już w BFG!

Logotyp BFG

Od dzisiaj, czyli 29 listopada 2013, zgodnie z przepisami ustawowymi depozyty zgromadzone w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych zostały objęte gwarancjami przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny. W przypadku upadku jakiejkolwiek kasy spółdzielczej odzyskamy swój kapitał łącznie z naliczonymi odsetkami w przeciągu 20 dni. Należy przy tym zauważyć, że gwarancjami objęte są w całości tylko imienne depozyty złotowe i walutowe do kwoty 100 tysięcy euro, a więc w przybliżeniu 420 tysięcy zł. Nadwyżka powyżej 100 tys. euro nie jest już gwarantowana przez BFG i prawdopodobieństwo jej odzyskania jest mała, gdyż będzie musiała być pozyskana w wyniku podziału majątku upadłej kasy.

Według ustawy o BFG kwota gwarantowana obliczana jest od sumy środków pieniężnych ulokowanych na wszystkich rachunkach (a więc np. lokatach terminowych, rachunkach bieżących, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych) jednej osoby w danym banku lub kasie spółdzielczo-oszczędnościowej. Tak więc mając do dyspozycji oszczędności powyżej 100 tys. euro rozsądnie będzie nadwyżkę ulokować w innej kasie lub banku, tym bardziej, że trzeba mieć w pamięci grabież oszczędności na Cyprze powyżej tej kwoty w postaci podatku o wysokości 47,5%.

 Ochronie podlegają depozyty:

 Z ochrony wyłączone są depozyty:

Warto wiedzieć, że Bankowy Fundusz Gwarancyjny poza gwarantowaniem depozytów realizuje również działania polegające na udzielaniu pomocy spółdzielczym kasom oszczędnościowo-kredytowym w przypadku powstania niebezpieczeństwa ich niewypłacalności oraz wspieranie procesów restrukturyzacyjnych dotyczących tych kas. BFG stanowi zatem dodatkowy wentyl bezpieczeństwa obok takiego ciała jak Kasa Krajowa SKOK.

Historia upadłości a rola BFG

Od dnia powołania Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, tj. od 17 lutego 1995 r. BFG zrealizował gwarancje depozytów dla deponentów 94 banków postawionych w stan upadłości (5 banków komercyjnych i 89 banków spółdzielczych). W sumie od roku 1989 upadło 138 banków komercyjnych i spółdzielczych. Przy czym wypłaty środków gwarantowanych zostały dokonane na rzecz niespełna 319 tysięcy deponentów, którym wypłacono łącznie 814,4 mln zł gwarancji. Największe wypłaty realizowano w roku 2000 (przypadek Banku Staropolskiego) oraz w latach 1995–1996, w których doświadczono falę upadków banków spółdzielczych.

Trzeba jednak pamiętać, że gwarancje depozytów w czasie działania BFG były zróżnicowane w czasie, co przedstawia poniższa tabela.

Kwota gwarantowana od dnia Wysokość w euro
30.06.1997 3000
31.12.1997 4000
31.12.1998 5000
31.12.1999 8000
31.12.2000 11000
31.12.2001 15000
31.12.2002 18000
31.12.2004 22500
31.12.2008 50000
31.12.2010 100000

W III Rzeczypospolitej Polskiej żadna kasa kredytowa-oszczędnościowa nie upadła. Przed objęciem gwarancjami depozytów kas przez BFG obowiązywały przepisy przejściowe zawarte w ustawie o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, która weszła w życie z dniem 27 października 2012r. Przepis art. 91 ust. 1 stanowi, iż zaspokojeniu roszczeń członków o zwrot depozytów zgromadzonych w kasach służyć ma fundusz stabilizacyjny Kasy Krajowej, na który składają się wkłady członkowskie wszystkich kas oraz zyski Kasy Krajowej, wypracowane przez wszystkie lata jej istnienia.

Na koniec 2012 r. zasoby funduszu stabilizacyjnego sięgały ponad 411 mln zł, z czego większość była ulokowana w bezpiecznych obligacjach i bonach skarbowych. Zgodnie z przepisem art. 43 ust. 2 ustawy o Narodowym Banku Polskim w przypadku zagrożenia płynności spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, NBP może udzielić Kasie Krajowej dodatkowego wsparcia finansowego. Również ustawa o udzielaniu przez Skarb Państwa wsparcia instytucjom finansowym, przewiduje w art. 3 udzielanie takiej pomocy spółdzielczym kasom oszczędnościowo-kredytowym i Kasie Krajowej.

Natomiast od maja 1998 do października 2012 roku obowiązywał system gwarancji depozytów stworzony na podobieństwo systemu BFG, który opierał się o Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych (TUW SKOK). Kwota gwarancji była równa gwarancji udzielana przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny w stosunku do depozytów bankowych, jednak wartość funduszu była mniejsza i wynosiła około 400 mln zł.